INSTRUCCIÓN IF-02. CLASIFICACIÓN DE LOS REFRIGERANTES (FLUIDOS FRIGORÍGENOS)
1. Generalidades
Los refrigerantes se clasifican en grupos de acuerdo con sus efectos sobre la salud, el medio ambiente y la seguridad.
2. Denominación de los refrigerantes.
De acuerdo con lo que establece el artículo 4.1 del presente Reglamento, los refrigerantes se denominarán o expresarán por su fórmula o por su denominación química o, si procede, por su denominación simbólico alfanumérica, no siendo suficiente, en ningún caso, su nombre comercial.
3. Designación y clasificación de los refrigerantes.
Los refrigerantes que figuran en el apéndice 1, tabla A, de esta IF-02 utilizan la clase de designación y seguridad especificadas en la norma ISO 817. Los valores límites prácticos serán los que figuran en dicha tabla A.
El límite práctico para un refrigerante viene dado por el nivel más elevado de concentración en un espacio ocupado que no ocasionará efectos perjudiciales y tampoco creará un riesgo de ignición, con cualquier tipo de fuga o escape.
Se utiliza para determinar la carga máxima de refrigerante admisible en una aplicación específica.
Para los refrigerantes que incluyen mezclas que se comercializan para el año 2003, los límites prácticos existentes en ese momento (según lo establecido en normas internacionales o nacionales anteriores) deberá mantenerse a menos que, para los refrigerantes no inflamables, los valores ATEL / ODL exceden el límite práctico, en cuyo caso se utilizarán los valores ATEL / ODL.
4. Grupos de clasificación según el grado de seguridad.
A efectos de lo dispuesto en el artículo 4.2 del presente Reglamento, los refrigerantes se clasifican en grupos de acuerdo con sus efectos sobre la salud, el medio ambiente y la seguridad que se detallan en el apéndice 1 de esta instrucción.
El centro directivo competente en materia de seguridad industrial del Ministerio de industria, Comercio y Turismo, mediante resolución, podrá autorizar a petición de parte interesada la utilización de otros refrigerantes permitidos, o sus mezclas, no incluidos en el apéndice 1, previa determinación de cuantas características de prueba y uso sean precisas según lo requerido en las prescripciones establecidas en el presente Reglamento y en las instrucciones técnicas complementarias que lo desarrollan.
Dentro de la tabla del Apéndice 1 se encuentran gases cuyo uso está prohibido por el Reglamento (CE) 1005/2009 de gases que afectan a la capa de ozono, en concreto los que poseen potencial de agotamiento de la capa de ozono (PAO). Estos gases se incluyen a efectos prácticos de clasificación de los refrigerantes.
- 4.1 Clasificación en función de sus efectos sobre la salud y seguridad.
Los refrigerantes se clasifican de acuerdo con su inflamabilidad y su toxicidad.
- 4.1.1 Clasificación en función de su inflamabilidad.
Los refrigerantes deberán incluirse dentro de una de las tres categorías, 1, 2 y 3 basándose en lo siguiente:
- CATEGORÍA 1:
Refrigerantes que no muestran propagación de llama cuando se ensayan a +60 ºC y 101,3 kPa.
- CATEGORÍA 2:
Refrigerantes que cumplan las tres condiciones siguientes:
Muestran propagación de llama cuando se ensayan a +60 ºC y 101,3 kPa.
Tiene un límite inferior de inflamabilidad, cuando forman una mezcla con el aire, igual o superior al 3,5% en volumen (V/V).
Tiene un calor de combustión menor que 19.000 kJ/kg.
Dentro de este grupo la norma ISO 817 ha introducido el criterio de la disminución de riesgo a causa de la baja velocidad de propagación de la llama de ciertas substancias, estableciendo la categoría 2L, el cual además de satisfacer las tres condiciones anteriores presenta la siguiente característica:
Velocidad de propagación de la llama inferior a 10 cm/s.
Los refrigerantes que en la actualidad están dentro de esta categoría son los siguientes:
A2L: R-32; R-143a; R-1234yf; R-1234ze; R-444A; R-444B; R-445A; R-446A; R-447A; R-451A; R-451B; R-452B; R-454A; R-454B; R-454C y R-455A.
B2L: R-717.
- CATEGORÍA 3:
Refrigerantes que cumplan las tres condiciones siguientes:
Muestran propagación de llama cuando se ensayan a +60 ºC y 101,3 kPa.
Tiene un límite inferior de inflamabilidad, cuando forman una mezcla con el aire, inferior al 3,5% en volumen (V/V).
Tiene un calor de combustión mayor o igual que 19.000 kJ/kg.
Nota. Los límites inferiores de inflamabilidad se determinarán de acuerdo con la correspondiente norma, por ejemplo, ANSI / ASTM E 681 y se recogen en la ISO 817 y UNE-EN 378.
- CATEGORÍA 1:
- 4.1.2 Clasificación en función de la toxicidad.
Los refrigerantes deberán incluirse dentro de una de las categorías A y B basándose en su toxicidad:
- CATEGORÍA A:
Refrigerantes cuya concentración media en el tiempo no tiene efectos adversos para la mayoría de los trabajadores que pueden estar expuestos al refrigerante durante una jornada laboral de 8 horas diarias y 40 horas semanales y cuyo valor es igual o superior a una concentración media de 400 ml/m3 [400 ppm. (V/V)].
- CATEGORÍA B:
Refrigerantes cuya concentración media en el tiempo no tiene efectos adversos para la mayoría de los trabajadores que puedan estar expuestos al refrigerante durante una jornada laboral de 8 horas diarias y 40 horas semanales y cuyo valor es inferior a una concentración media de 400 ml/m3 [400 ppm. (V/V)].
Nota. Bajo ciertas condiciones se pueden producir compuestos tóxicos de descomposición por contacto con llamas o superficies calientes. Los principales productos de descomposición del grupo de refrigerantes del grupo L1 (A1), con excepción del dióxido de carbono, son los ácidos clorhídricos y fluorhídricos. Si bien son tóxicos, delatan automáticamente su presencia debido a su olor extremadamente irritante incluso a bajas concentraciones.
Nota. Estos criterios sobre toxicidad, con independencia de su posible valor de referencia, no se refieren a los valores límites ambientales previstos en el Real Decreto 374/2001, de 6 de abril, sobre la protección de la salud y seguridad de los trabajadores contra los riesgos relacionados con los agentes químicos durante el trabajo, que se aplicarán según su normativa específica.
- CATEGORÍA A:
- 4.1.3 Clases y Grupos de seguridad.
Los refrigerantes se clasifican por clases de seguridad de acuerdo con la tabla 1.
Baja toxicidad Alta toxicidad Incremento riesgo - inflamabilidad ↓ Sinpropagación deIlama A1 B1 Baja inflamabilidad A2L B2L Media inflamabilidad A2 B2 Altainflamabilidad A3 B3 →→Incremento riesgo - toxicidad Para el propósito del presente Reglamento se agrupan de forma simplificada como sigue:
Grupo L1 de alta seguridad = A1.
Grupo L2 de media seguridad = A2L, A2, B1, B2L, B2.
Grupo L3 de baja seguridad = A3, B3.
Cuando existan dudas sobre el grupo al que pertenece un refrigerante éste se deberá clasificar en el más exigente de ellos.
- 4.1.4 Clasificación de las mezclas de los refrigerantes en función de sus efectos sobre la salud y la seguridad.
A las mezclas de refrigerantes, cuya inflamabilidad o toxicidad puedan variar debido a cambios de composición por fraccionamiento, se les deberá asignar una doble clasificación de clase de seguridad separada por una barra oblicua (/). La primera clasificación registrada deberá ser la clasificación de la composición original de la mezcla. La segunda registrada deberá ser la de la composición de la mezcla en el «caso del fraccionamiento más desfavorable». Cada característica deberá considerarse independientemente.
Ambas clasificaciones deberán determinarse utilizando los mismos criterios que si fuera un refrigerante con un único componente.
En cuanto a su toxicidad, «el caso del fraccionamiento más desfavorable» deberá definirse como la composición que resulta de la concentración más alta del (de los) componente(s) en fase líquida o vapor. La toxicidad de una mezcla específica deberá establecerse en base a sus componentes considerados individualmente.
Puesto que el fraccionamiento puede ocurrir como resultado de una fuga en el sistema de refrigeración cuando se determine «el caso de fraccionamiento más desfavorable» deberán considerarse la composición de la mezcla que queda en el sistema y la de la fuga. El «caso del fraccionamiento más desfavorable» podrá ser o bien la composición inicial o una composición generada durante el fraccionamiento.
El caso del fraccionamiento más desfavorable, en lo referente a la toxicidad, podrá o no coincidir con el caso del fraccionamiento más desfavorable respecto a la inflamabilidad.
- 4.1.5 Límites prácticos.
Los límites prácticos se establecerán según los criterios recogidos en el apéndice 1.
- 4.1.6 Certificado de la calidad del refrigerante y ficha de seguridad.
Los distribuidores-fabricantes de refrigerantes deberán suministrar junto al refrigerante el certificado de calidad del mismo acreditativo de su composición química concreta así como su ficha de seguridad.
- 4.1.1 Clasificación en función de su inflamabilidad.
APÉNDICE 1. Tabla A
| Clasificación | N.º de Refrigerante (2) | DENOMINACIÓN (composición = % peso) | Fórmula | Masa Molecular (3) kg/kmol | Densidad de vapor a 25 ºC a 101,3 kPa kg/m³ | Límite Práctico (4) kg/m³ | Punto de Ebullición 101,3 kPa (5) °C | ATEL / ODL (6) (kg/m³) | Inflamabilidad | Potencial de calentamiento atmosférico (7) PCA 100 | Potencial de agotamiento de la capa de ozono (8) PAO | Clasif. según: (9) REP | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Grupo L | Clase de seguridad | Temp. Autoignición °C | Límite inferior de Inflamabilidad kg/m³ | |||||||||||
| 1 | A1 | R-11 | Triclorofluormetano | CCl3F(10) | 137.4 | 5.62 | 0.3 | 24 | 0.0062 | ND | NF | 4750 | 1 | 2 |
| 1 | A1 | R-12 | Diclorodiflurometano | CCl2F2(10) | 120.9 | 4.94 | 0.5 | –29 | 0.088 | ND | NF | 10900 | 1 | 2 |
| 1 | A1 | R-12B1 | Bromoclorodiflurometano | CBrClF2(10) | 165.4 | 6.76 | 0.2 | –4 | ND | ND | NF | 1890 | 3 | 2 |
| 1 | A1 | R-13 | Clorotrifluormetano | CClF3(10) | 104.5 | 4.27 | 0.5 | –81 | ND | ND | NF | 14400 | 1 | 2 |
| 1 | A1 | R-13B1 | Bromotrifluormetano | CBrF3(10) | 148.9 | 6.09 | 0.6 | –58 | ND | ND | NF | 7140 | 10 | 2 |
| 1 | A1 | R-14 | Tetrafluoruro de carbono | CF4 | 88.0 | 3.60 | 0.4 | –128 | 0.40 | ND | NF | 7390 | 0 | 2 |
| 1 | A1 | R-22 | Clorodifluormetano | CHClF2(10) | 86.5 | 3.54 | 0.3 | –41 | 0,21 | 635 | NF | 1810 | 0.055 | 2 |
| 1 | A1 | R-23 | Trifluormetano | CHF3(11) | 70.0 | 2.86 | 0.68 | –82 | 0.15 | 765 | NF | 14800 | 0 | 2 |
| 1 | A1 | R-113 | 1,1,2-Tricloro-1,2,2-trifluoretano | CCL2FCCIF2(10) | 187.4 | NA | 0.4 | 48 | 0.2 | ND | NF | 6130 | 0.8 | 2 |
| 1 | A1 | R-114 | 1,2-Dicloro-1,1,2,2-tetrafluoretano | CClF2CCIF2(10) | 170.9 | 6.99 | 0.7 | 4 | 0.14 | ND | NF | 10000 | 1 | 2 |
| 1 | A1 | R-115 | 2-Cloro-1,1,1,2,2-pentafluoretano | CF3CClF2(10) | 154.5 | 6.32 | 0.76 | –39 | 0.76 | ND | NF | 7370 | 0.6 | 2 |
| 1 | A1 | R-116 | Hexafluoretano | CF3CF3(11) | 138.0 | 5.64 | 0.68 | –78 | 0.68 | ND | NF | 12200 | 0 | 2 |
| 1 | A1 | R-124 | 2-Cloro-1,1,1,2-tetrafluoretano | CF3CHClF(10) | 136.5 | 5.58 | 0.11 | –12 | 0.056 | ND | NF | 609 | 0.022 | 2 |
| 1 | A1 | R-125 | Pentafluoretano | CF3CHF2 | 120.0 | 4.91 | 0.39 | –49 | 0.37 | 733 | NF | 3500 | 0 | 2 |
| 1 | A1 | R-134a | 1,1,1,2-Tetrafluoretano | CF3CH2F(11) | 102.0 | 4.17 | 0.25 | –26 | 0.21 | 743 | NF | 1430 | 0 | 2 |
| 1 | A1 | R-218 | Octofluorpropano | CF3CF2CF3(11) | 188.0 | 7.69 | 1.84 | –37 | 0.85 | ND | NF | 8830 | 0 | 2 |
| 1 | A1 | R-227ea | 1,1,1,2,3,3,3-Heptafluorpropano | CF3CHFCF3(11) | 170.0 | 6.95 | 0.63 | –15 | 0.63 | ND | NF | 3220 | 0 | 2 |
| 1 | A1 | R-236fa | 1,1,1,3,3,3-Hexafluorpropano | CF3CH2CF3(11) | 152.0 | 6.22 | 0.59 | –1 | 0.34 | ND | NF | 9810 | 0 | 2 |
| 1 | A1 | R-1233zd(E) | Trans-1-cloro-3,3,3-trifluorprop-1-en | CF3CH=CHCl(10) | 130.5 | 5.34 | 0.086 | 18.1 | 0.086 | ND | NF | 4.5 | 0 | 2 |
| 1 | A1 | R-C318 | Octofluorciclobutano | C4F8(11) | 200.0 | 8.18 | 0.81 | –6 | 0.65 | ND | NF | 10300 | 0 | 2 |
| 1 | A1 | R-500 | R-12/152a (73.8/26.2) | CCl2F2+CHF2CH3 (10;11) | 99.3 | 4.06 | 0.4 | –33.5 | 0.12 | ND | NF | 8077 | 0.74 | 2 |
| 1 | A1 | R-501 | R-22/12 (75/25) | CCl2F2+CHClF2 (10;11) | 93.1 | 3.81 | 0.38 | –41.0 | 0.21 | ND | NF | 4083 | 0.29 | 2 |
| 1 | A1 | R-502 | R-22/115 (48.8/51.2) | CHClF2+CF3CClF2 (10;11) | 112 | 4.56 | 0.45 | –45.4 | 0.33 | ND | NF | 4657 | 0.33 | 2 |
| 1 | A1 | R-503 | R-23/13 (40.1/59.9) | CHF3+CClF3(10;11) | 87.5 | 3.58 | 0.35 | –88.7 | ND | ND | ND | 14560 | 0.6 | 2 |
| 1 | A1 | R-504 | R-32/115 (48.2/51.8) | CH2F2+CClF2CF3 (10;11) | 79.2 | 3.24 | 0.45 | –57 | 0.45 | ND | NF | 4143 | 0.31 | 2 |
| 1 | A1 | R-507A | R-125/143a (50/50) | CF3CHF2CF3CH3 (11) | 98.9 | 4.04 | 0.53 | –46.7 | 0.53 | ND | NF | 3985 | 0 | 2 |
| 1 | A1 | R-508A | R-23/116 (39/61) | CHF3+C2F6(11) | 100.1 | 4.09 | 0.23 | –86.0 | 0.23 | ND | NF | 13210 | 0 | 2 |
| 1 | A1 | R-508B | R-23/116 (46/54) | CHF3+C2F6 (11) | 95.4 | 3.90 | 0.25 | –88.3 | 0.2 | ND | NF | 13400 | 0 | 2 |
| 1 | A1 | R-509A | -22/218 (44/56) | CHClF2+C3F8 (10;11) | 124 | 5.07 | 0.56 | –47.0 | 0.38 | ND | NF | 5741 | 0.024 | 2 |
| 1 | A1 | R-513A | R-134a/1234yf (44/56) | CH2FCF3+CF3CF=CH2 (11) | 108.4 | 4.25 | 0.319 | –29.05 | 0.319 | ND | NF | 631.4 | 0 | 2 |
| 1 | A1 | R-718 | Agua | H2O | 18 | ND | 100 | NA | NA | NF | 0 | 0 | 2 | |
| 1 | A1 | R-744 | Dióxido de carbono | CO2 | 44.0 | 1.80 | 0.1 | –78 | 0.072 | ND | NF | 1 | 0 | 2 |
| Clasificación | N.º de Refrigerante (2) | DENOMINACIÓN (composición = % peso) | Fórmula | Masa Molecular (3) kg/kmol | Densidad de vapor a 25 ºC a 101,3 kPa kg/m³ | Límite Práctico (4) kg/m³ | Punto de Ebullición 101,3 kPa (5) °C | ATEL / ODL (6) (kg/m³) | Inflamabilidad | Potencial de calentamiento atmosférico (7) PCA 100 | Potencial de agotamiento de la capa de ozono (8) PAO | Clasif. según: (9) REP | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Grupo L | Clase de seguridad | Temp. Autoignición °C | Límite inferior de Inflamabilidad kg/m³ | |||||||||||
| 1 | A1/A1 | R-401A | R-22/152a/124 (53/13/34) | CHClF2+CHF2CH3+CF3CHClF (10;11) | 94.4 | 3.86 | 0.3 | 33.4 a –27.8 | 0.10 | 681 | NF | 1182 | 0.037 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-401B | R-22/152a/124 (61/11/28) | CHClF2+CHF2CH3+CF3CHClF (10;11) | 92.8 | 3.80 | 0.34 | –34.9 a –29.6 | 0.11 | 685 | NF | 1288 | 0.04 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-401C | R-22/152a/124 (33/15/52) | CHClF2+CHF2CH3+CF3CHClF (10;11) | 101 | 4.13 | 0.24 | –28.9 a –23.3 | 0.083 | ND | NF | 932.6 | 0.03 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-402A | R-125/290/22 (60/2/38) | CF3CHF2+C3H8+CHClF2 (10;11) | 101.5 | 4.16 | 0.33 | –49.2 a –47.0 | 0.27 | 723 | NF | 2788 | 0.021 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-402B | R-125/290/22 (38/2/60) | CF3CHF2+C3H8+CHClF2 (10;11) | 94.7 | 3.87 | 0.32 | –47.2 a –44.8 | 0.24 | 641 | NF | 2416 | 0.033 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-403A | R-290/22/218 (5/75/20) | C3H8+CHClF2+C3F8 (10;11) | 92 | 3.76 | 0.33 | –47.7 a –44.3 | 0.24 | ND | 0.80 | 3124 | 0.041 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-403B | R-290/22/218 (5/56/39) | C3H8+CHClF2+C3F8 (10;11) | 103.3 | 4.22 | 0.41 | –49.1 a –46.84 | 0.29 | ND | NF | 4457 | 0.031 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-404A | R-125/143a/134a (44/52/4) | CF3CHF2+CF3CH3+CF3CH2F (11) | 97.6 | 3.99 | 0.52 | –46.5 a –45.7 | 0.52 | 728 | NF | 3922 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-405A | R-22/152a/142b/C318 (45/7/5.5/42.5) | CHClF2+CHF2CH3+CH3CClF2+C4F8 (10;11) | 111.9 | 4.58 | ND | –32.8 a –24.4 | 0.26 | ND | ND | 5328 | 0.028 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-407A | R-32/125/134a (20/40/40) | CH2F2+CF3CHF2+CF3CH2F (11) | 90.1 | 3.68 | 0.33 | –45.2 a –38.7 | 0.31 | 685 | NF | 2107 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-407B | R-32/125/134a (10/70/20) | CH2F2+CF3CHF2+CF3CH2F (11) | 102.9 | 4.21 | 0.35 | –46.8 a –42.4 | 0.33 | 703 | NF | 2804 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-407C | R-32/125/134a (23/25/52) | CH2F2+CF3CHF2+CF3CH2F (11) | 86.2 | 3.53 | 0.31 | –43.8 a –36.7 | 0.29 | 704 | NF | 1774 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-407D | R-32/125/134a (15/15/70) | CH2F2+CF3CHF2+CF3CH2F (11) | 90.9 | 3.72 | 0.41 | –39.4 a –32.7 | 0.25 | ND | NF | 1627 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-407E | R-32/125/134a (25/15/60) | CH2F2+CF3CHF2+CF3CH2F (11) | 83.8 | 3.43 | 0.40 | –42.8 a –35.6 | 0.27 | ND | NF | 1552 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-407F | R-32/125/134a (30/30/40) | CH2F2+CF3CHF2+CF3CH2F (11) | 82.1 | 3.36 | 0.32 | –46.1 a –39.7 | 0.32 | ND | NF | 1825 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-407H | R-32/125/134a (32.5/15.0/52.5) | CH2F2 / CHF2-CF3 / CF3CH2F (11) | 79,099 | 42.03 | 0,300 | –44,7 a –37,6 | 0,298 | ND | NF | 1495,13 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-408A | R-125/143a/22 (7/46/47) | CF3CHF2+CF3CH3+CHClF2 (10;11) | 87.0 | 3.56 | 0.41 | 44.6 a –44.1 | 0.33 | ND | NF | 3152 | 0.026 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-409A | R-22/124/142b (60/25/15) | CHClF2+CF3CHClF+CH3CClF2 (10;11) | 97.5 | 3.98 | 0.16 | –34.7 a –26.3 | 0.12 | ND | NF | 1585 | 0.048 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-409B | R-22/124/142b (65/25/10) | CHClF2+CF3CHClF+CH3CClF2 (10;11) | 96.7 | 3.95 | 0.17 | –35.8 a –28.2 | 0.12 | ND | NF | 1560 | 0.048 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-410A | R-32/125 (50/50) | CH2F2+CF3CHF2 (11) | 72.6 | 2.97 | 0.44 | –51.6 a –51.5 | 0.42 | ND | NF | 2088 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-410B | R-32/125 (45/55) | CH2F2+CF3CHF2 (11) | 75.5 | 3.09 | 0.43 | –51.5 a –51.4 | 0.43 | ND | NF | 2229 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-411A | R-22/124/600 (50/47/3) | CHClF2+CF3CHClF+C4H10 (10;11) | 102.7 | X | 0.45 | –34.1 | X | ND | NF | 1191.35 | 0.034 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-411B | R-125/143a /290/22 (42/6/2/50) | CF3CHF2+CF3CH3+C3H8+CHClF2 (10;11) | 95.6 | X | 0.41 | –45.6 | X | ND | NF | 2643.26 | 0.02 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-414A | R-22/124/600a/142b (51.0/28.5/4.0/16.5) | CHClF2+CF3CHClF+CH(CH3)3+CH3CClF2 (10;11) | 97.0 | 3.96 | 0.10 | –33.2 a –24.7 | 0.10 | ND | NF | 1478 | 0.045 | 2 |
| Clasificación | N.º de Refrigerante (2) | DENOMINACIÓN (composición = % peso) | Fórmula | Masa Molecular (3) kg/kmol | Densidad de vapor a 25 ºC a 101,3 kPa kg/m³ | Límite Práctico (4) kg/m³ | Punto de Ebullición 101,3 kPa (5) °C | ATEL / ODL (6) (kg/m³) | Inflamabilidad | Potencial de calentamiento atmosférico (7) PCA 100 | Potencial de agotamiento de la capa de ozono (8) PAO | Clasif. según: (9) REP | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Grupo L | Clase de seguridad | Temp. Autoignición °C | Límite inferior de Inflamabilidad kg/m³ | |||||||||||
| 1 | A1/A1 | R-414B | R-22/124/600a/142b (50.0/39.0/1.5/9.5) | CHClF2+CF3CHClF+CH(CH3)3+CH3CClF2 (10;11) | 101.6 | 3.86 | 0.096 | –33.2 a –24.7 | 0.096 | ND | NF | 1362 | 0.042 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-416A | R-134a/124/600 (59.0/39.5/1.5) | CF3CH2F+CF3CHClF+C4H10 (10;11) | 111.9 | 4.58 | 0.064 | –23.9 a –22.1 | 0.064 | ND | NF | 1084 | 0.009 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-417A | R-125/134a/600 (46.6/50.0/3.4) | CF3CHF2+CF3CH2F+C4H10 (11) | 106.7 | 4.36 | 0.15 | –38.0 a –32.9 | 0.057 | ND | NF | 2346 | 0 | 2 |
| 1 | A/A1 | R-417B | R-125/134a/600 (79.0/18.3/2,7) | CF3CHF2+CF3CH2F+C4H10 (11) | 113.1 | 4.63 | 0.069 | –44,9 a –41,5 | 0.069 | ND | NF | 3027 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-417C | R-125/134a/600 (19.5/78.8/1.7) | CF3CHF2+CF3CH2F+C4H10 (11) | 103.7 | 4.24 | 0.087 | –32.7 a –29.2 | 0.097 | ND | NF | 1809 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-119A | R-125/290/218 (86/5/9) | CF3CHF2+C3H8+C3F8 (11) | 113.9 | 1,18 | 0.49 | –54 | ND | ND | NF | 3804.85 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-420A | R-134a/142b (88.0/12.0) | CF3CH2F+CClF2CH3 (10;11) | 101.9 | 4.16 | 0.18 | –24.9 a –24.2 | 0.18 | ND | NF | 1536 | 0.005 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-421A | R-125/134a (58.0/42.0) | CF3CHF2+CF3CH2F (11) | 111.8 | 4.57 | 0.28 | –40.8 a –35.5 | 0.28 | ND | NF | 2631 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-421B | R-125/134a (58/42) | CF3CHF2+CF3CH2F (11) | 116.9 | 4.78 | 0.33 | –45.7 a –42.6 | 0.33 | ND | NF | 3190 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-422A | R-125/134a/600a (85.1/11.5/3.4) | CF3CHF2+CF3CH2F+CH(CH3)3 (11) | 113.6 | 4.65 | 0,29 | –46.5 a –44.1 | 0.29 | ND | NF | 3143 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-422B | R-125/134a/600a (55/42/3) | CF3CHF2+CF3CH2F+CH(CH3)3 (11) | 108.5 | 4.44 | 0.25 | –40.5 a –35.6 | 0.25 | ND | NF | 2526 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-422C | R-125/134a/600a (82/15/3) | CF3CHF2+CF3CH2F+CH(CH3)3 (11) | 113.4 | 4.64 | 0.29 | –45.3 a –42.3 | 0.29 | ND | NF | 3085 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A | R-422D | R-125/134a/600a (65.1/31.5/3.4) | CF3CHF2+CF3CH2F+CH(CH3)3(11) | 109.9 | 4.49 | 0,26 | –43.2 a –38.4 | 0.26 | ND | NF | 2729 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-422E | R-125/134a/600a (58.0/39.3/2.7) | CF3CHF2+CF3CH2F+CH(CH3)3 (11) | 109.3 | 4.47 | 0.26 | –41.8 a –36.4 | 0.26 | ND | NF | 2592 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-423A | R-134a/227ea (52.5/47.5) | CF3CH2F+CF3CHFCF3 (11) | 126.0 | 5.15 | 0.30 | –24.2 a –23.5 | 0.30 | ND | NF | 2280 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-424A | R-125/134a/600a/600/601a (50,5/47.0/0,9/1.0/0,6) | CHF2CF3+CH2FCF3+C4H10+C4H10+C5H12 (11) | 108,4 | 4.43 | 0,10 | –39,1 a –33,3 | 0.10 | ND | NF | 2440 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-425A | R-32/134a/227ea (18.5/69.5/12.0) | CH2F2+CF3CH2F+CF3CHFCF3 (11) | 90.3 | 3.69 | 0.27 | –38.1 a –31.3 | 0.27 | ND | NF | 1505 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-426A | R-125/134a/600/601a (5,1/93.0/1,3/0,6) | CHF2CF3+CH2FCF3+C4H10+C5H12 (11) | 101,6 | 4.16 | 0,083 | –28,5 a –26.7 | 0.083 | ND | NF | 1508 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-427 | R-32/ R-125/R-143a /R-134a (4,99/7,51/2,57/84,93) | CH2F2+CF3CHF2+CF3CH3+CF3CH2F (11) | 97,87 | X | 0,15 | –33,09 a –28,62 | X | – | 0,278 | 1622,91 | 0 | 1 |
| 1 | A1/A1 | R-427A | R-32/125/143a/134a (15/25/10/50) | CH2F2+CF3CHF2+CF3CH3+CF3CH2F (11) | 90,4 | 3.70 | 0,29 | –43,0 a –36.3 | 0.29 | ND | NF | 2138 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-428A | R-125/143a/290/600a (77,5/20.0/0.6/1,9) | CHF2CF3+CH3CF3+C3H8+C4H10 (11) | 107,5 | 4.40 | 0,37 | –48,3 a –47,5 | 0.37 | ND | NF | 3607 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-434A | R-125/143a/134a/600a (63,2/18.0/16.0/2,8) | CHF2CF3+CH3CF3+CH2FCF3+C4H10 (11) | 105,7 | 4.32 | 0,32 | –45,0 a –42,3 | 0.32 | ND | NF | 3245 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-437A | R-125/134.ª/600/601 (19,5/78,5/1,40.6) | HF2CF3+CH2FCF3+CH(CH3)3+CH3CH2CH2+CH2CH3 (11) | 103.71 | 4.24 | 0,081 | –32,9 a –29.2 | 0.081 | ND | NF | 1805 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R(1) | R-125/218/134a (11/4/85) | CHF2CF3+C3F8+CF3CH2F (11) | 105.72 | 4,48 | 0.27 | –29.61 a –27.64 | 0.23 | ND | NF | 1953.7 | 0 | 2 |
| Clasificación | N.º de Refrigerante (2) | DENOMINACIÓN (composición = % peso) | Fórmula | Masa Molecular (3) kg/kmol | Densidad de vapor a 25 ºC a 101,3 kPa kg/m³ | Límite Práctico (4) kg/m³ | Punto de Ebullición 101,3 kPa (5) °C | ATEL / ODL (6) (kg/m³) | Inflamabilidad | Potencial de calentamiento atmosférico (7) PCA 100 | Potencial de agotamiento de la capa de ozono (8) PAO | Clasif. según: (9) REP | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Grupo L | Clase de seguridad | Temp. Autoignición °C | Límite inferior de Inflamabilidad kg/m³ | |||||||||||
| 1 | A1/A1 | R-438A | R-32/125/134a/600/601a (8.5/45.0/44.2/1.7/0.6) | CH2F2+CHF2CF3+CH2FCF3+CF3CH2F+C4H10+C5H12+CH3CH2CH2CH2CH3 (11) | 99.1 | 4.05 | 0.079 | –43.0 a –36.4 | 0.079 | ND | NF | 2265 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-453A | R-32/125/134a/227ea/600/601 (20.0/20.0/53.8/5.0/0.6/0.6) | CH2F2+CHF2F3+CH2FCF3+CF3CHFCF3+CH3(CH2)2CH3+(CH3)2CH-CH2-CH3 (11) | 88.4 | 3,69 | 0.14 | –44.5 a –42.5 | -42,52 a -34,98 | ND | NF | 1765.4 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-442A | R-32/125/134a/152a/227a (31/31/30/3/5) | CH2F2+CHF2CF3+CH2FCF3+CH3CHF2+CF3CHFCF3 (11) | 81.8 | 3.35 | 0.33 | –52.7 a –46.5 | 0.33 | ND | NF | 1888 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-448A | R-32/125/1234yf/134a/1234ze(E) (26/26/20/21/7) | CH2F2+CF3CHF2+CH2CFCF3+CF3CH2F+CHFCHCF3 (11) | 86.28 | 3.58 | 0.388 | –45.9 a –39.8 | 0.388 | ND | NF | 1387 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-449A | R-32/125/1234yf/134a (24.3/24.7/25.3/25.7) | CF2F2+CF3CHF2+CF3CFCH2+CF3CH2F (11) | 87.21 | 3.62 | 0.357 | –46.0 a –39.9 | 0.357 | ND | NF | 1397 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-450A | R-134a/1234ze(E) (42/58) | CF3CH2F+CF3CH=CHF (11) | 108.67 | 4.54 | 0.319 | –23.4 a –22.8 | 0.345 | ND | NF | 604.7 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-452A | R-32/125/1234yf (11/59/30) | CH2F2+CF3CHF2+CF3CFCH2 (11) | 103.51 | 4.30 | 0.423 | –47.0 a –43.2 | 0.423 | ND | NF | 2140 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R(1) | R-134a/125/32/143a (84,93/7,51/4,99/2,57) | CF3CH2F+CF3CHF2+CH2F2+CF3CH3 (11) | 97.87 | - | 0.15 | –33,09 a –28,62 | - | - | - | 1444.47 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-464A | R-32/125/1234ze(E)/227ea (27/27/40/6) | CH2F2+CHF2CF3+CHFCHF3+CF3CHFCF3 (11) | 88.27 | 3,618 | 0.321 | –46,5 a –36,9 | 0.32 | ND | NF | 1291.12 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-470B | R-744/R-32/R-125/R-134a/R-1234ze(E)/R-227ea (10/11,5/11,5/3/57/7) | CO2+CH2F2+CHF2CF3+CH2FCF3+CHFCHCF3+CF3CHFCF3 (11) | 89,72 | 3,67 | 0,25 | -61,7 a -31,4 | 0,25 | NF | NF | 746 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R(1) | R-744/32/125/134a/1234ze (E)/227ea (10/17/19/7/44/3) | CO2+CH2F2+CHF2CF3+CH2FCF3+CHFCHCF3+CF3CHFCF3 (11) | 84,43 | 3,45 | 0,26 | –62,7 a –35,6 | 0,26 | NF | NF | 980 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R(1) | R-125/R-143a/R-134a/R-600a (38/10/49,2/2,8) | CF3-CHF2+CF3-CH3+CF3-CH2F+CH(CH3)3 | 103,52 | 4,29 | 0,22 | –39,96 a –34,83 | 0,22 | NF | NF | 2481 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-471A | R-1234ze(E)/R227ea/R1336mzz(E) (78.7/4.3/17) | CF3CH=CHF+CF3CHFCF3+CF3CH=CHCF3 | 122,1 | 5,12 | 0,155 | -16,9 | 0,155 | NF | NF | 148 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-473A | R1132a/R23/R744/R125 (20/10/60/10%) | CF2=CH2/CHF3/CO2/CHF2CF3 | 52,58 | 2,16 | 0,062 | 87,6 / – 83,0 | 0,077 | NA | ND | 1830,6 | 0 | 1 |
| 1 | A1/A1 | R-480A | R-744/R-1234ze(E)/R-227ea (5 / 86 / 9) | CO2+CHFCHCF3+CF3CHFCF3 | 108,62 | 4,47 | 0,26 | – 46,5 ºC a – 21,7 ºC | 0,26 | NF | NF | 291 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-481A | R-32/R-125/R-134a/R1233zd(E)/R-601a (16.9/ 6.3/ 74.4/ 1.8/ 0.6) | O2+CH2F2+CHF2CF3+CH2FCF3+CHFCHCF3+CF3CHFCF3 | 88,6 | 3,64 | 0,16 | – 38,3 ºC a – 30,5 ºC | 0,16 | NF | NF | 1399 | 0 | 2 |
| 1 | A1/A1 | R-515B | R-1234ze / R227ea (91,1 / 8,9) | CF3CF=CHF / CF3CHFCF3 | 117,48 | 4,918 | 0,29 | –18.92 | 0,29 | NF | NF | 293 | 0 | 2 |
| 1 | A1 | R-1224yd(Z) | (Z)-1-cloro-2,3,3,3-tetrafluoroprop-1-eno | cis-CF3CF=CHCl | 148,50 | 6,325 | 0,364 | 14,62 | 0,3640 | 543 | NF | 1 | 0,00023 | 2 |
| 1 | A1 | R-1336mzz(E) | (E)-1,1,1,4,4,4-hexafluorobut-2-eno | trans-CF3CH=CHCF3 | 164,10 | NA | 0,048 | 7,43 | 0,0482 | ND | NF | 17,9 | 0 | 1 |
| 1 | A1 | R-1336mzz(Z) | (Z)-1,1,1,4,4,4-hexafluorobut-2-eno | cis-CF3CH=CHCF3 | 164,10 | NA | 0,087 | 33,45 | 0,0872 | ND | NF | 2 | 0 | 2 |
| Clasificación | N.º de Refrigerante (2) | DENOMINACIÓN (composición = % peso) | Fórmula | Masa Molecular (3) kg/kmol | Densidad de vapor a 25 ºC a 101,3 kPa kg/m³ | Límite Práctico (4) kg/m³ | Punto de Ebullición 101,3 kPa (5) °C | ATEL / ODL (6) (kg/m³) | Inflamabilidad | Potencial de calentamiento atmosférico (7) PCA 100 | Potencial de agotamiento de la capa de ozono (8) PAO | Clasif. según: (9) REP | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Grupo L | Clase de seguridad | Temp. Autoignición °C | Límite inferior de Inflamabilidad kg/m³ | |||||||||||
| 2 | A2L | R-32 | Difluormetano | CH2F2 (11) | 52 | 2,13 | 0,061 | –52 | 0.30 | 648 | 0,307 | 675 | 0 | 1 |
| 2 | A2L | R-143a | 1,1,1-Trifluoretano | CF3CH3 (11) | 84,0 | 3,44 | 0,048 | –47 | 0,48 | 750 | 0,282 | 4470 | 0 | 1 |
| 2 | A2L | R-1234yf | 2,3,3,3-Tetrafluorpropeno | CF3CF=CH2 | 114.0 | 4.66 | 0.058 | –26 | 0.47 | 405 | 0.289 | 4 | 0 | 1 |
| 2 | A2L | R1234ze(E) | Trans 1,3,3,3 Tetrafluorpropeno | CF3CH=CHF | 114.0 | 4.66 | 0.061 | –19 | 0.28 | 368 | 0.303 | 7 | 0 | 2 |
| 2 | A2L | R-444A | R-32/152A/1234ze(E) (12/5/83) | CH2F2+CH3CHF2+CF3CH=CHF | 96.70 | 4.03 | 0.065 | –34.3 a –24.3 | 0.289 | ND | 0.324 | 93 | 0 | 1 |
| 2 | A2L | R-444B | R-32/152A/1234ze (E) (41,5/10/48,5) | CH2F2+CH3CHF2+CF3CH=CHF (11) | 72,8 | 3,02 | 0,055 | –44.6 a –34.9 | 0,33 | ND | 0,276 | 295,9 | 0 | 1 |
| 2 | A2L | R-445A | R-744/134a/1234ze (E) (6/9/85) | CO2+CF3CH2F+CF3CH=CHF | 103,10 | 4,29 | 0,053 | –50,3 a –23,5 | 0,228 | ND | 0,266 | 134,7 | 0 | 1 |
| 2 | A2L | R-446A | R-32/1234ze (e)/600 (68/29/3) | CH2F2+CF3CH=CHF+C4H10 (11) | 62 | 2,6 | 0,031 | –49,4 a –44,0 | 0,068 | ND | 0,157 | 461,2 | 0 | 1 |
| 2 | A2L | R-447A | R-32/125/1234ze (E) (68/3,5/28,5) | CH2F2+CF3CHF2+CF3CH=CHF (11) | 63,04 | 2,61 | 0,034 | –49,3 a –44,2 | 0,36 | ND | 0,168 | 583,5 | 0 | 1 |
| 2 | A2L | R-451A | R-1234yf/134a (89,8/10,2) | CF3CF=CH2+CF3CH2F | 112,69 | 4,303 | 0,065 | –30,8 a –30,5 | 0,462 | ND | 0,323 | 149,5 | 0 | 1 |
| 2 | A2L | R-451B | R-1234yf/134a (88,8/11,2) | CF3CF=CH2+CF3CH2F (11) | 112,56 | 4,70 | 0,065 | –31,0 a –30,6 | 0,461 | ND | 0,323 | 163,7 | 0 | 1 |
| 2 | A2L | R-452B | R-32/125/1234yf (67.0/7.0/26.0) | CH2F2+CF3CHF2+CF3CFCH2 (11) | 63.5 | 2,63 | 0.062 | –51,0 a –50,3 | 0,467 | - | 0.310 | 698.25 | 0 | 1 |
| 2 | A2L | R-454A | R-32/1234yf (35.0/65.0) | CH2F2+CF3CFCH2 (11) | 80.5 | 2,8 | 0.056 | –48,4 a –41,6 | 0,46 | - | 0.278 | 238.89 | 0 | 1 |
| 2 | A2L | R-454B | R-32/1234yf (68.9/31.1) | CH2F2+CF3CFCH2 (11) | 62.6 | 2,2 | 0,061 | –50,9 a –50,0 | 0,35 | - | 0,301 | 466.32 | 0 | 1 |
| 2 | A2L | R-454C | R-32/1234yf (21.5/78.5) | CH2F2+CF3CFCH2 (11) | 90,8 | 3,2 | 0.059 | –46,0 a –37,8 | 0,44 | - | 0,291 | 148.27 | 0 | 1 |
| 2 | A2L | R-455A | R-744/R-32/R-1234yf (3.0/21.5 / 75.5) | CO2+CH2F2+CF3CF=CH2 (11) | 87.5 | 3,63 | 0.105 | –51,6 a –39,1 | 0,414 | ND | 0.423 | 148.18 | 0 | 1 |
| 2 | A2 | R-141b | 1,1-Dicloro-1-fluoretano | CCl2FCH3 (10;11) | 117,0 | 4,78 | 0.053 | 32 | 0,012 | 532 | NA | 725 | 0,11 | 2 |
| 2 | A2 | R-142b | 1-Cloro-1,1-difluoretano | CClF2CH3 (10;11) | 100,5 | 4,11 | 0,049 | –10 | 0,10 | 750 | 0,329 | 2310 | 0,065 | 1 |
| 2 | A2 | R-152a | 1,1-Difluoretano | CHF2CH3 | 66,0 | 2,70 | 0.027 | –25 | 0,14 | 455 | 0,130 | 124 | 0 | 1 |
| 2 | A2 | R-160 | Cloruro de etilo | CH3CH2Cl | 64,5 | X | 0.019 | X | ND | 510 | 0,095 | ND | 0 | 1 |
| 2 | A2 | R-512A | R-134a/152a (5/95) | CH3CH2F+CHF2CH3 | 67,2 | 2,75 | 0,025 | –24 | 0,14 | ND | 0,124 | 189,3 | 0 | 1 |
| 2 | A1/A2 | R-406A | R-22/600a/142b (55/4/41) | CHClF2+CH(CH3)3+CClF2CH3 (10;11) | 89.9 | 3,68 | 0,13 | –32,7 a –23,5 | 0,14 | ND | 0,302 | 1943 | 0,057 | 1 |
| 2 | A1/A2 | R-411A | R-1270/22/152a (1,5/87,5/11,0) | C3H6+CHClF2+CHF2CH3 (10;11) | 82,4 | 3,37 | 0.04 | –39,6 a –37,1 | 0,074 | ND | 0,186 | 1597 | 0,048 | 1 |
| 2 | A1/A2 | R-411B | R-1270/22/152a (3/94/3) | C3H6+CHClF2+CHF2CH3 (10;11) | 83,1 | 3,40 | 0,05 | –41,6 a –40,2 | 0,044 | ND | 0,239 | 1705 | 0,052 | 1 |
| 2 | A1/A2 | R-412A | R-22/218/142b (70/5/25) | CHClF2+C3F8+CClF2CH3 (10;11) | 92,2 | 3,77 | 0,07 | –36,5 a –28,9 | 0,17 | ND | 0,329 | 2286 | 0,055 | 1 |
| 2 | A1/A2 | R-413A | R-218/134a/600a.. (9/88/3) | C3F8+CF3CH2F+CH(CH3)3 (11) | 103,9 | 4,25 | 0,08 | –29,4 a –27,4 | 0,21 | ND | 0,375 | 2053 | 0 | 1 |
| 2 | A1/A2 | R-415A | R-22/152a (82/18) | CHClF2+CHF2CH3 (10;11) | 81,9 | 3,35 | 0,04 | –37,5 a –34,7 | 0,19 | ND | 0,188 | 1507 | 0,028 | 1 |
| 2 | A1/A2 | R-415B | R-22/152a.(25/75) | CHClF2+CHF2CH3 (10;11) | 70,2 | 2,87 | 0,03 | –23,4 a –21,8 | 0,15 | ND | 0,13 | 545,5 | 0,009 | 1 |
| 2 | A1/A2 | R-418A | R-290/22/152a (81,5/96,0/2,5) | C3H8+CHClF2+CHF2CH3 (10;11) | 84,6 | 3,46 | 0,06 | –41,7 a –40,0 | 0,20 | ND | 0,31 | 1741 | 0,033 | 1 |
| 2 | A1/A2 | R-419A | R-125/134a/E170 (77/19/4) | CF3CHF2+CF3CH2F+CH3OCH3 (11) | 109,3 | 4,47 | 0,05 | –42,6 a –35,9 | 0,31 | ND | 0,25 | 2967 | 0 | 1 |
| 2 | A1/A2 | R-419B | R-125/134a/E170 (48,5/48,0/3,5) | CF3CHF2+CF3CH2F+CH3OCH3 (11) | 105,2 | 4,3 | 0,06 | –37,4 a –31,5 | 0,26 | ND | 0,29 | 2384 | 0 | 1 |
| 2 | A1/A2 | R-439A | R-32/125/600a (50/47/3) | CH2F2+CF3CHF2+CH(CH3)3 (11) | 71,2 | 2,91 | 0,061 | –52,0 a –51,8 | 0.34 | ND | 0,304 | 1983 | 0 | 1 |
| 2 | A1/A2 | R-440A | R-290/134a/152a (0,6/1,6/97,8) | C3H8+CF3CH2F+CHF2CH3 | 66,2 | 2,71 | 0,025 | –25,5 a –24,3 | 0,14 | ND | 0,124 | 144,2 | 0 | 1 |
| 2 | A1/A2 | R(1) | R-125/134a/152a/E170.(67/15/15/3) | CF3CHF2+CF3CH2F+CHF2CH3+CH3OCH3 | 108,45 | X | 0,094 | –38,1 a –37,8 | ND | ND | ND | 2578.1 | 0 | 1 |
| 2 | B1 | R-21 | Diclorofluorometano | CHCl2F (10) | 103 | X | 0,1 | 8,92 | ND | ND | NF | ND | 0 | 1 |
| Clasificación | N.º de Refrigerante (2) | DENOMINACIÓN (composición = % peso) | Fórmula | Masa Molecular (3) kg/kmol | Densidad de vapor a 25 ºC a 101,3 kPa kg/m³ | Límite Práctico (4) kg/m³ | Punto de Ebullición 101,3 kPa (5) °C | ATEL / ODL (6) (kg/m³) | Inflamabilidad | Potencial de calentamiento atmosférico (7) PCA 100 | Potencial de agotamiento de la capa de ozono (8) PAO | Clasif. según: (9) REP | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Grupo L | Clase de seguridad | Temp. Autoignición °C | Límite inferior de Inflamabilidad kg/m³ | |||||||||||
| 2 | B1 | R-123 | 2,2-Dicloro-1,1,1-trifluoretano | CF3CHCl2 (10) | 153,0 | NA | 0,1 | 27 | 0,057 | 730 | NF | 77 | 0,02 | 2 |
| 2 | B1 | R-245fa | 1,1,1,3,3 Pentafluorpropano | CF3CH2CHF2 (11) | 134,0 | 5,48 | 0,19 | 15 | 0,19 | ND | NF | 1030 | 0 | 2 |
| 2 | B1 | R-764 | Dióxido de azufre | SO2 | 64,1 | X | 0,00026 | –10 | ND | ND | NF | ND | 0 | 1 |
| 2 | B2L | R-717 | Amoníaco | NH3 | 17,0 | 0,700 | 0,00035 | –33 | 0,00022 | 630 | 0,116 | 0 | 0 | 1 |
| 2 | B2 | R-30 | Diclorometano (cloruro de etileno) | CH2Cl2 (10) | 84,9 | 3,47 | 0,017 | 40 | ND | 662 | 0,417 | 9 | ND | 2 |
| 2 | B2 | R-40 | Cloruro de metilo | CH3Cl (10) | 50,5 | X | 0,021 | –24 | ND | 625 | 0,147 | ND | 0 | 1 |
| 2 | B2 | R-611 | Formiato de metilo | C2H4O2 | 60 | X | 0,012 | 31,2 | ND | 456 | 0,123 | ND | 0 | 1 |
| 2 | B2 | R-1130 | 1,2-Dicloroetileno | CHCl = CHCl | 96,9 | X | ND | ND | ND | 458 | 0,246 | ND | 0 | 1 |
| 3 | A3 | R-50 | Metano | CH4 | 16,0 | 0.654 | 0,006 | –161 | ND | 645 | 0,032 | 25 | 0 | 1 |
| 3 | A3 | R-170 | Etano | C2H6 | 30,0 | 1,23 | 0,0086 | –89 | 0,0086 | 515 | 0,038 | 6 | 0 | 1 |
| 3 | A3 | R-290 | Propano | C3H8 | 44,0 | 1,80 | 0,008 | –42 | 0,09 | 470 | 0,038 | 3 | 0 | 1 |
| 3 | A3 | R-600 | Butano | C4H10 | 58,1 | 2,38 | 0,0089 | 0 | 0,0024 | 365 | 0,038 | 4 | 0 | 1 |
| 3 | A3 | R-600a | 2 Metilpropano (Isobutano) | CH(CH3)3 | 58,1 | 2,38 | 0,011 | –12 | 0,059 | 460 | 0,043 | 3 | 0 | 1 |
| 3 | A3 | R-601 | Pentano | C5H10 | 72,1 | 2,95 | 0,008 | 36 | 0,0029 | ND | 0,035 | 5 | 0 | 1 |
| 3 | A3 | R-601a | 2 Metilbutano (Isopentano) | (CH3)2CHCH2CH3 | 72,1 | 2,95 | 0,008 | 27 | 0,0029 | ND | 0,038 | 5 | 0 | 1 |
| 3 | A3 | R-1150 | Etileno | CH2 = CH2 | 28,1 | 1.15 | 0,006 | –104 | ND | 425 | 0,036 | 4 | 0 | 1 |
| 3 | A3 | R-1270 | Propileno | CH3CH=CH2 | 42,1 | 1,72 | 0,008 | –48 | 0,0017 | 455 | 0,046 | 2 | 0 | 1 |
| 3 | A3 | R-E170 | Dimetileter | CH3OCH3 | 46 | 1,88 | 0,013 | –25 | 0,079 | 235 | 0,064 | 1 | 0 | 1 |
| 3 | A3 | R-510A | R-E170/600a (88/12) | C2H6O+CH(CH3)3 | 47,25 | 1,93 | 0,011 | –25,1 | 0.087 | ND | 0,056 | 1,2 | 0 | 1 |
| 3 | A3 | R-511A | R-290/E170 (95/5) | CH3H8+C2H6O | 44,2 | 1,81 | 0,008 | -42 | 0,092 | ND | 0,038 | 2,9 | 0 | 1 |
| 3 | A3/A3 | R-429A | R-E170/152a/600a (60/10/30) | C2H6O+CHF2CH3+CH(CH3)3 | 50,8 | 2,08 | 0,098 | –26,0 a –25,6 | 0,098 | ND | 0,052 | 13,9 | 0 | 1 |
| 3 | A3/A3 | R-430A | R-152a/600a (76/24) | CHF2CH3+CH(CH3)3 | 64 | 2,61 | 0,1 | –27,6 a –27,6 | 0,10 | ND | 0,084 | 95 | 0 | 1 |
| 3 | A3/A3 | R-431A | R-290/152a.(71/29) | CH3H8+CHF2CH3 | 48,8 | 2,0 | 0,009 | –43,1 a –43,1 | 0,10 | ND | 0,044 | 38,1 | 0 | 1 |
| 3 | A3/A3 | R-432A | R-1270/E170. (80/20) | C3H6+C2H6O | 42,8 | 1,75 | 0,008 | –46,6 a –45,6 | 0,0021 | ND | 0,039 | 1,8 | 0 | 1 |
| 3 | A3/A3 | R-333A | R-1270/290.(30/70) | C3H6+CH3H8 | 43,5 | 1,78 | 0,007 | –44,6 a –44,2 | 0,0055 | ND | 0,036 | 2,7 | 0 | 1 |
| 3 | A3/A3 | R-433C | R-1270/290 (25/75) | C3H6+CH3H8 | 43,6 | 1,78 | 0,006 | –44,3 a –43,9 | 0,0066 | ND | 0,032 | 2,8 | 0 | 1 |
| 3 | A3/A3 | R-435A | R-E170/152a (80/20) | C2H6O+C2H4F2 | 49,0 | 2,0 | 0,014 | –26,1 a –25,9 | 0,09 | ND | 0,069 | 25,6 | 0 | 1 |
| 3 | A3/A3 | R-436A | R-290/600a (56/44) | CH3H8+CH(CH3)3 | 49,3 | 2,02 | 0,006 | –34,3 a –26,2 | 0,073 | ND | 0,032 | 3 | 0 | 1 |
| 3 | A3/A3 | R-436B | R-290/600a (52/48) | CH3H8+CH(CH3)3 | 49,9 | 2,0 | 0,007 | –33,4 a –25,0 | 0,071 | ND | 0,033 | 3 | 0 | 1 |
| 3 | A3/A3 | R-441A | R-170/290/600a/600 (3,1/54,8/6,0/36,1) | C2H6+C3H8+CH(CH3)3+C4H10 | 48,3 | 1,98 | 0,0063 | –41,9 a –20,4 | 0,0063 | ND | 0,032 | 3,5 | 0 | 1 |
| 3 | A3/A3 | R-443A | R-1270/290/600a (55/40/5) | CH3H6+C3H8+CH(CH3)3 | 43,47 | 1,8 | 0,003 | –44,8 a –41,2 | 0,003 | ND | 0,036 | 2,5 | 0 | 1 |
| 3 | A3/A3 | R(1) | R32/1270/E170 (21/75/4) | CH2F2+CH3H6+C2H6O | 44,0 | 1,82 | 0,0108 | –62,16 a –50,23 | ND | ND | 0,054 | 143,9 | 0 | 1 |
ND = No conocido /NA = No aplicable/NF = No inflamable.
(1) Pendiente de asignar denominación simbólica alfa numérica.
(2) Los «R- «números se corresponden con ISO 817.
(3) Por comparación, la masa molecular del aire se toma igual a 28,8 kg/kmol.
(4) Determinado de acuerdo con 5.2 de la UNE-EN 378-1: 2017.
(5) En las mezclas se da el punto de burbuja / punto de rocío.
(6) Límite de exposición a toxicidad aguda (ATEL) o límite de privación de oxígeno (ODL), el que sea de valor inferior, tomado de la ISO 817.
(7) Datos del Reglamento Europeo de F gas n.º 517/2014; para CFC y HCFC que no están incluidos en dicho Reglamento los datos proceden del 4.º Informe de Evaluación de IPCC (Intergovemmental Panel on Climate Change). Estos datos son valores científicos y pueden ser revisados. Véase MI-IF 01.
(8) Los datos que conciernen al PAO son los citados en el del diario oficial de la Comunidad Europea L333, volumen 37, del 22 de diciembre de 1994 y son utilizados por todas las reglamentaciones. Véase MI-IF 01
(9) Clasificación de los refrigerantes según el REP («Reglamento de Equipos a Presión».)
(10) Estos refrigerantes, en cumplimiento de lo establecido en el Reglamento (CE) N.º 1005/2009 del Parlamento Europeo y del Consejo, de 16 de septiembre de 2009, sobre las sustancias que agotan la capa de ozono, no podrán ser utilizados para la carga o mantenimiento de instalaciones frigoríficas.
(11) Estos refrigerantes están regulados por el Reglamento (CE) N.º 517/2014 del Parlamento Europeo y del Consejo de 16 de abril de 2014 sobre determinados gases fluorados de efecto invernadero.
Los Refrigerantes marcados con los números 10 y 11 son refrigerantes fluorados y tienen PAO mayor de 0 o PCA mayor de 150.
Nota: Adicionalmente a los refrigerantes recogidos en esta tabla, podrán también ser utilizados los recogidos en la norma UNE-EN 378-1, siempre que estos no supongan una minoración de las condiciones de seguridad.
APÉNDICE 2. Impacto total equivalente sobre el calentamiento atmosférico (TEWI Total Equivalent Warming Impact)
El «TEWI» es un parámetro utilizado para evaluar el calentamiento atmosférico producido durante la vida de funcionamiento de un sistema de refrigeración, englobando la contribución directa de las emisiones del refrigerante a la atmósfera con la contribución indirecta de las emisiones de dióxido de carbono resultantes de consumo energético del sistema de refrigeración durante su periodo de vida útil.
El TEWI ha sido concebido para determinar la contribución total del sistema de refrigeración utilizado al calentamiento atmosférico. Cuantifica el calentamiento atmosférico directo del refrigerante si se libera, y la contribución indirecta de la energía requerida para que el equipo trabaje durante su vida útil. Es válido únicamente para comparar sistemas alternativos u opciones de refrigerantes en una aplicación concreta y en un lugar dado.
Para un sistema frigorífico determinado, el TEWI incluye:
- a) El impacto directo sobre el calentamiento atmosférico bajo ciertas condiciones de pérdida de refrigerante.
- b) El impacto directo sobre el calentamiento atmosférico debido a los gases emitidos por el aislamiento u otros componentes, si procede.
- c) El impacto indirecto sobre el calentamiento atmosférico por el CO2 emitido durante la generación de la energía consumida por el sistema.
Es posible identificar mediante la aplicación del TEWI la instalación más eficiente para reducir el impacto real del calentamiento atmosférico producido por un sistema de refrigeración. Las principales opciones son:
- a) Diseño/elección del sistema de refrigeración y refrigerante más adecuados para hacer frente a la demanda de una aplicación frigorífica específica.
- b) Optimización del sistema para obtener la mayor eficiencia energética (la mejor combinación y disposición de los componentes y sistemas utilizados para reducir el consumo de energía).
- c) Mantenimiento apropiado para conseguir una eficiencia energética óptima evitando las fugas de refrigerante (ejemplo, todos los sistemas se mejorarán con un mantenimiento y manejo correctos).
- d) Recuperación y reciclaje / regeneración del refrigerante usado.
- e) Recuperación y reciclaje / regeneración del aislamiento utilizado.
La eficiencia energética es el objetivo más significativo para reducir el calentamiento atmosférico causado por la refrigeración. En muchos casos, un equipo frigorífico muy eficaz con un refrigerante que tiene elevado potencial de calentamiento atmosférico puede ser menos perjudicial para el medio ambiente que un equipo de refrigeración ineficaz con un refrigerante de bajo PCA que, sin embargo, genere un consumo de energía mayor. Especialmente si se minimizan las emisiones: la ausencia de fugas significa inexistencia de calentamiento atmosférico directo.
El TEWI se determina para un sistema de refrigeración concreto y no solo respecto al refrigerante en sí. Varía de un sistema a otro y depende de los supuestos hechos respecto a factores importantes como son: tiempo de funcionamiento, vida de servicio, factor de conversión y eficiencia. Para un sistema o una aplicación dados, la utilización más eficaz del TEWI consiste en evaluar la importancia relativa de los efectos directo e indirecto.
Por ejemplo, cuando el sistema de refrigeración sea solamente un elemento de un sistema mayor, tal como en un circuito secundario (por ejemplo, una central frigorífica para acondicionamiento de aire), entonces deberá tenerse en cuenta el consumo total de energía durante el funcionamiento (incluyendo las pérdidas de puesta en régimen y distribución en sistemas de acondicionamiento de aire), para obtener así una comparación satisfactoria del impacto total sobre el calentamiento atmosférico.
El factor TEWI podrá calcularse por medio de la siguiente formula, en la que los diferentes tipos de impacto están correspondientemente separados.
PCA x L x n = Impacto debido a perdidas por fugas = PCA directo.
por pérdidas producidas en la recuperación = PCA directo.
Impacto debido a la energía consumida = PCA indirecto.
Donde:
TEWI es el impacto total equivalente sobre el calentamiento atmosférico, expresado en kilogramos de CO2
PCA es el potencial de calentamiento atmosférico, referido a CO2
L son las fugas, expresadas en kilogramos por año. La estimación se hará primordialmente para comparar sistemas en instalaciones nuevas y se considerará que las fugas son inversamente proporcionales al tamaño de la instalación, a tal efecto se usará la siguiente ecuación:
n es el tiempo de funcionamiento del sistema, en años.
m es la carga del refrigerante, en kilogramos.
es el factor de recuperación, de 0 a 1. En la llamada línea blanca (unidades Split, etc.), se estimará un valor del orden de 0,6. En el resto de instalaciones frigoríficas se considerará una recuperación del orden del 0,95.
es el consumo energético, en kilovatio-hora por año.
β (emisión de CO2). Este valor debe tomarse del documento del RITE: Factores de emisión de CO2 y coeficientes de paso a energía primaria.
Nota 1: Este potencial de calentamiento atmosférico está determinado respecto del CO2 y se basa en un horizonte de tiempo de integración acordado de 100 años. Para valores PCA de diferentes refrigerantes véase Tabla A del Apéndice 1 de esta Instrucción.
Nota 2: El factor de conversión β expresa la cantidad de CO2 producido por la generación de 1 kWh.
Cuando puedan emitirse gases de efecto invernadero por causa del aislamiento u otros componentes, se añadirá el potencial del calentamiento atmosférico de tales gases:
Donde:
es el potencial del calentamiento atmosférico del gas contenido en el aislamiento, referido al CO2
es la carga de gas existente en aislamiento del sistema, en kilogramos.
es el índice de gas recuperado del aislamiento al final de la vida del sistema, varia de 0 a 1.
SE DEBERÁ ATENDER ESPECIALMENTE A LO SIGUIENTE:
Cuando se calcule el TEWI es muy importante actualizar los PCA relativos al CO2 y la emisión de CO2 por kilovatio-hora partiendo de las cifras más recientes.
Muchos de los supuestos y factores en este método de cálculo son normalmente específicos para una aplicación y en un lugar concreto.
Las comparaciones (de los resultados) entre diferentes aplicaciones o diferentes emplazamientos pueden tener, por tanto, poca validez.
Este cálculo tiene una particular importancia en la fase de diseño o cuando haya que tomar la decisión de realizar una conversión a otro refrigerante.